Chaim van Unen Heerlen, 3april 1936 - Amsterdam 3 mei 2026
Chaim van Unen was van 2023 tot aan zijn overlijden lid van de Raad van Inspiratie van Levinas De kleine goedheid.
Chaim van Unen gebruikte het gedachtegoed van de Frans-joodse filosoof Emmanuel Levinas om de relatie tussen zorgverlener en cliënt te analyseren. Zijn centrale stelling was dat professionele hulpverlening niet alleen over management en beheersing moet gaan, maar juist over ethiek, kwetsbaarheid en de ontmoeting met de ander.
Hij was een bekende joodse denker, hulpverlener, docent en auteur. Studeerde menswetenschappen en filosofie.
Jarenlang was hij docent sociale filosofie aan de Voortgezette Opleiding voor Maatschappelijk Werk in Amsterdam.
Hij had langdurige ervaring in verschillende functies in de hulpverlening en hoger onderwijs.
Als trainer en adviseur van organisaties voor hulpverlening ging zijn interesse in hoge mate uit naar de vraag hoe mensen met elkaar omgaan, naar beroepsmatige pretenties en naar de wijze waarop die kunnen worden gerealiseerd.
Oprichter en docent bij het Joods Educatief Centrum Crescas te Amsterdam, alwaar hij cursussen gaf o.a. over Mozes Mendelsohn, Emmanuel Levinas, e.a.
Hij was ook oprichter van het Studiecentrum voor Jodendom van de LJG Amsterdam.
Over onze ontmoetingen met Chaim
In de loop van de jaren hebben we hem vaak mogen ontmoeten. Tijdens lezingen, bij de voorbereiding van zijn boekje Bij de gratie van de relatie. En later toen hij een steeds brozere gezondheid kreeg, thuis bij hem en zijn lieve vrouw Channa.
Hij was een erudiete, hartelijke, inspireerde, eigen-wijze en blijmoedige man. Vol verhalen, nieuwsgierig naar de verhalen van de ander.
Opvallend was dat hij steeds wilde blijven leren en daarbij ook zijn eigen steeds kwetsbaarder wordende situatie betrok.
Zo vertelde hij eens dat hij in de voorbije weken een strijd had gevoerd met zichzelf over zijn toenemende afhankelijkheid, maar ok met een ziekenverzorgende die hem thuis kwam verzorgen. "Ze was me weer aan het helpen en het ging zo snel en ik was zo moe. Toen heb ik geroepen: stop, je kent me niet. Ze schrok, en we hebben over elkaar gepraat. Daarna is ze een van mijn favoriete zusters geworden. En dat terwijl ze ook nog snel bleef".
We hebben het voorrecht gehad om twee dagen na zijn begrafenis bij de familie thuis aanwezig te mogen zijn bij het elkaar ontmoeten en het spreken van de Kaddisj. Waarna herinneringen aan Chaim en zijn boeiende leven werden verhaald.
In dankbaarheid en dierbaarheid.
Boeken. Met als inspiratie Levinas
2000 De Professionals, Hulpverleners tussen kwetsbaarheid en beheersing. Eburon. www.eburon.nl Meer informatie >> LINK
In zijn bekendste boek De Professionals. Hulpverlenen tussen kwetsbaarheid en beheersing past Van Unen Levinas' filosofie (waarin de 'Ander' en het gelaat centraal staan) toe op de moderne gezondheidszorg. Hij waarschuwt dat techniek, protocollen en economisch denken de empathie en ethische verantwoordelijkheid niet mogen overstemmen.
2008 Bij de gratie van de relatie. Hulpverleners op de werkvloer van de relatie. Eburon, 2008. www.eburon.nl Meer informatie >> LINK
Artikelen
Interviews
2000 We hebben Levinas nog hard nodig. Interview Yoran Stein. Trouw, 20 december 2000 Meer informatie >> LINK
2007 De Stem van God spreekt over het IJ. Trouw. LINK
2023 Chaim van Unen over Emmanuel Levinas >> LINK
naar de website Levinas De kleine goedheid. een gesprek op 16 september 2023